Przewodnik po zagrożeniach AI

Głos i obraz przestały być dowodem.

Nazywam się Mariusz Busiło. Zajmuję się technologiami, bezpieczeństwem i prawem od 25 lat. LinkedIn ↗ Na tej stronię chcę dzielić się swoją wiedzą o tym, jak odnaleźć się w świecie, w którym nie można już bezkrytycznie ufać temu, co się widzi i słyszy. Bez straszenia i bez obietnic magicznych detektorów. Praktycznie i w oparciu o sprawdzone, darmowe narzędzia.

Wszystkie narzędzia poniżej są bezpłatne i sprawdzone
01

Trzy zasady, które ratują przed większością oszustw AI

Nie potrzebujesz technologii. Potrzebujesz trzech nawyków.

1

Weryfikuj drugim kanałem

Pilna prośba o przelew, dane albo kod? Rozłącz się i oddzwoń na znany, zapisany numer osoby lub instytucji. Nigdy na ten, z którego przyszła wiadomość.

2

Nie działaj pod presją czasu

Pośpiech i „to musi być teraz" to podstawowe narzędzia oszusta. Zatrzymanie się na minutę najczęściej wystarcza, by uniknąć błędu.

3

Nie traktuj nagrań jak dowodu

Głos bliskiej osoby i twarz na wideo można dziś podrobić. Ustal w rodzinie i firmie hasło-wyzwanie do potwierdzania tożsamości w pilnych sytuacjach.

02

Jak rozpoznać konkretne zagrożenia

Sygnały ostrzegawcze według typu ataku.

Deepfake i głos

Fałszywa twarz, fałszywy głos

  • Nienaturalna mimika, dziwne mruganie, brak synchronizacji ust z dźwiękiem.
  • Niespójne światło i cienie na twarzy względem tła.
  • „Wnuczek/szef" dzwoni w sprawie nagłego przelewu — potwierdź innym kanałem.
  • Ogranicz publiczne nagrania swojego głosu i twarzy — to materiał do klonowania.
Phishing i scam

Wiadomości i fałszywe inwestycje

  • Znana twarz (celebryta, polityk, prezes) reklamuje „pewny zysk" — to klasyczny scam inwestycyjny.
  • Linki podszywające się pod bank, kuriera, ZUS czy Pocztę — sprawdź adres znak po znaku.
  • Presja, groźba blokady konta, nietypowa metoda płatności (kryptowaluty, karty podarunkowe).
  • Sprawdź domenę na Liście Ostrzeżeń CERT Polska, zanim klikniesz.
Weryfikacja treści

Zanim uwierzysz i udostępnisz

  • Zdjęcie wygląda podejrzanie? Sprawdź je wyszukiwaniem wstecznym (reverse image).
  • Szukaj tego samego materiału w wiarygodnych źródłach — pojedyncze, viralowe źródło to czerwona flaga.
  • Detektory AI bywają mylne — traktuj wynik jako wskazówkę, nie wyrok.
  • Przy treściach o dzieciach o charakterze seksualnym zgłaszaj na dyżurnet.pl.
03

Darmowe, sprawdzone narzędzia weryfikacyjne

Zacznij od polskich kanałów państwowych — są bezpłatne i skuteczne.

Żaden detektor nie da Ci stuprocentowej pewności

Wykrywanie deepfake'ów to ciągły wyścig zbrojeń — narzędzia mylą się w obie strony i każdy dostawca obiecujący „idealną skuteczność" powinien budzić nieufność. Traktuj wynik dowolnego detektora jako jedną z poszlak, a nie ostateczny wyrok. Twoją najlepszą obroną pozostają trzy zasady z góry tej strony: weryfikacja drugim kanałem, brak działania pod presją i ograniczone zaufanie do głosu oraz obrazu.

04

Padłeś ofiarą? Działaj w tej kolejności

Szybka reakcja ogranicza straty i pomaga ostrzec innych.

Zabezpiecz konta

Skontaktuj się z bankiem, zablokuj kartę i zmień hasła do najważniejszych kont. Włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe.

Zgłoś do CERT Polska

Prześlij incydent przez incydent.cert.pl lub podejrzany SMS na numer 8080.

Zawiadom policję

Jeśli doszło do straty pieniędzy lub kradzieży tożsamości, złóż zawiadomienie o przestępstwie na policji lub w prokuraturze.

Zachowaj dowody

Nie kasuj wiadomości. Zrób zrzuty ekranu, zapisz numery, linki i nagrania — będą potrzebne do zgłoszeń.